Chełmsko Śląskie - Historia
Chelmsko Śląskie zostało prawdopodobnie założone ok XI wieku przez Czechów. Niewiele wiadomo o początkach egzystencji miasteczka. Wiadomo natomiast, że od 1343 roku Chełmsko Śląskie było własnością Jeriko de Ysinburga. Następnie Chełmsko zostało sprzedane opatowi Mikołajowi II i Konradowi z Czernicy. Od 1292 roku trwał szybki rozwój zawiadywanego przez cystersów klasztoru krzeszowskiego, który pozyskiwał okoliczne wsie i miasteczka. Wówczas cystersi nabyli również Chełmsko, które pozostawało ich własnością do 1810 roku. Pod ich rządami miasto rozwijało się dynamicznie do 1426 roku kiedy to zostało doszczętnie zniszczone podczas wojen husyckich. Dynamiczny rozwój klasztoru ukierunkowany w tamtym okresie na uprawę lnu i tkactwo pozwolił na sprowadzenie do Chelmska kolonizatorów z Czech, Łużyc i Brandenburgii. W XVI wieku miasteczko stało się centrum tkactwa i handlu płótnami, wpływając również na ożywienie gospodarcze w pobliskich wsiach i miasteczkach. W 1620 roku dochodzi w Chełmsku do buntu na tle religijnym, podczas którego śmierć poniósł ówczesny opat, a miasto zostało ukarane zburzeniem ratusza i odebraniem praw miejskich. Miasto szybko się odbudowało po wojnie 30-to letniej. Pod koniec XVII wieku powstały w Rynku liczne kamienice.
 
Dużą rolę w przywracaniu świetności miasta odegrali cystersi, którzy sprowadzili z Bawarii tkaczy i wybudowali domy tkaczy w latach 1707 i 1763.
 
Chełmsko: Zabytki - Domy Tkaczy
Cały okres panowania cystersów charakteryzował się szerzeniem kultu Św. Anny. W Chełmsku, Krzeszowie i okolicznych wsiach powstały liczne zabytki: mnóstwo kapliczek, przydrożnych krzyży i figur świętych. Cystersi zbudowali również w Chełmsku drewnianą kaplicę Św. Anny, która została zastąpiona w XVII w. budowlą z cegły i kamienia. Wybudowano również 5 kapliczek z piaskowca przy drodze prowadzącej do kaplicy Św. Anny. Z biegiem lat kaplica była stopniowo rozbudowywana, a w 1890 roku na zewnątrz wybudowano 14 stacji drogi krzyżowej oraz kaplicę Matki Boskiej Bolesnej. Kaplica funkcjonowała w idealnym stanie do 1946 roku kiedy to zaczęto ją niszczyć i ograbiać. Od 1987 roku odbudową kaplicy zajęli się okoliczni mieszkańcy, którzy całkowicie bezinteresownie z wielkim poświęceniem podniesli ją z ruiny.
  
Chełmsko śląskie: Zabytki - Kaplica na Górze Św. Anny [zobacz więcej zdjęć >>]
Wracając do historii miasteczka, w 1973 roku w Chełmsku doszło do buntu tkaczy, który rozprzestrzenił się na całą kotlinę kamiennogórską. W 1810 roku krół Pruski swoim edyktem o kasacji majątku klasztoru zakończył erę świetności cystersów. Miało to swoje odbicie w pogarszającej sie kondycji gospodarczej okolicy, a w tym również Chełmska. Sytuacja zmienia się chwilowo od roku 1880, kiedy to odżywa przemysł tkalniczy, a następnie do miasta doprowadzono linię kolejową.
Podcza II Wojny Światowej w Chełmsku znajdował się obóz pracy więźniów z Gross-Rosen. Po wojnie ludność niemiecka została wysiedlona, a do miasta sprowadzono przesiedleńców ze wschodu i Nowego Sącza.
Obecnie miasteczko sprawia wrażenie zaniebanego i żyjącego swoim własnym życiem. Liczne zabytki architektury barokowej oraz sakralnej powodują wrażenie jakby czas tam płynął o wiele wolniej. Szkoda tylko, że to dziedzictwo kultury nie doczekało się do tej pory widocznych prac konserwatorskich.
|
|
